Geschreven door de redactie woensdag 23 februari 2011 08:26
Economische neergang én herstel zijn in Limburg meestal sneller voelbaar dan in de rest van Nederland. Dat laten ook de cijfer van RAIL 2011 zien. Binnen enkele jaren zal de krapte aan arbeidskrachten voelbaar worden. Vanaf 2015 zal de beroepsbevolking gaan afnemen en krijgen werkgevers naar het zich laat aanzien problemen bij het invullen van vacatures.
Jaarlijks verschijnt de Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg (RAIL). Daarin zijn de onderzoeken die betrekking hebben op de arbeidsmarkt in Limburg bijeengebracht, geanalyseerd en doorgerekend naar de toekomst. RAIL 2011 kijkt vooruit tot 2015 en geeft een doorkijk op de ontwikkelingen in de hele provincie, en de drie regio’s Noord-, Midden- en Zuid-Limburg. De Provincie Limburg is partner en projectcoördinator van RAIL. Gedeputeerde Onderwijs en Arbeidsmarkt Odile Wolfs: “RAIL helpt de blik op de horizon te richten, zeker in tijden van vergrijzing en ontgroening. Limburg is op dat gebied proeftuin omdat deze ontwikkelingen hier eerder optreden dan in de rest van Nederland. RAIL biedt daarbij een gemeenschappelijk vertrekpunt van betrouwbaar cijfermateriaal waarmee de partijen op de Limburgse arbeidsmarkt direct aan de slag kunnen. Met als doel meer zicht te krijgen op vraag en aanbod, zodat het onderwijs zich kan toespitsen op de vraag van bedrijven en mensen die nu nog aan de kant staan een passende opleiding met werkgarantie krijgen”.
Te weinig vervangers
In de eerste negen maanden van 2010 steeg het aantal vacatures in Limburg harder dan landelijk (14% tegenover 12%). Deels is dit te verklaren door de hoge vervangingsvraag; door de vergrijzing gaan steeds meer mensen met pensioen. Zo ontstaan vacatures. Tot 2014 zijn er naar schatting 97.200 baanopeningen. Meestal komen er genoeg mensen van de opleidingen om de vraag aan te vullen. Dat is nu niet het geval. Er zijn 10.500 mensen te weinig die van school komen om die baanopeningen allemaal in te vullen.
Economisch vraagstuk
Ook uit andere richtingen is geen extra arbeidskracht te verwachten. De participatie van vrouwen en mensen met een uitkering of een beperking neemt nog wel wat toe, maar onvoldoende. Uiteindelijk kan dit remmend gaan werken op de Limburgse economie. “Het arbeidsmarktvraagstuk is daarmee van een sociaal vraagstuk veranderd in een economische uitdaging,” aldus Jef Pleumeekers, voorzitter van het VWL Samenwerkend Limburg, één van de initiatiefnemers van de RAIL rapportage. “Er is dringend behoefte aan antwoorden”.
Dalende werkgelegenheid
Er is de komende jaren nauwelijks uitbreidingsvraag. Alleen in Midden-Limburg ontstaan baanopeningen door een lichte uitbreidingsvraag (0,1%). In heel Limburg neemt de vervangingsvraag de komende jaren toe onder invloed van de vergrijzing. Over de hele linie zal de komende jaren de werkgelegenheid in Limburg echter afnemen met 0,5%, terwijl de werkgelegenheid landelijk groeit.
Zorg en dienstverlening groeien
De sectoren waar de komende jaren de meeste banen ontstaan, zijn de zorg (+ 8%), de zakelijke dienstverlening (+ 4,9%) en de overige dienstverlening (+ 8,1%). Daaronder vallen milieudienstverlening, werkgevers-, werknemers- en beroepsorganisaties, levensbeschouwelijke en politieke organisaties en overige ideële organisaties, cultuur, sport en recreatie. De sectoren die in Limburg als geheel de meeste arbeidsplaatsen bieden zijn overigens de handel en reparatie (91.000), de gezondheids- en welzijnszorg (88.000) en de zakelijke dienstverlening (54.000).
Werkgevers
Werkgevers in Limburg zullen op middellange termijn (eind 2014) moeilijker medewerkers kunnen vinden voor de lagere en middelbare beroepen, met name voor lagere niet specialistische, wiskundige/natuurwetenschappelijke en (para)medische beroepen. De personeelskrapte voor hogere en wetenschappelijke beroepen is niet zo groot, aldus de vooruitzichten van RAIL. Wel zal er veel vraag zijn naar hoger opgeleid personeel voor technische-, (para)medische- en transportberoepen.
Vergrijzing
RAIL 2011 maakt duidelijk hoe de vergrijzing ook gaat toeslaan onder de oudere werknemers. Ook daar zullen de werkgevers de komende jaren rekening mee moeten houden. Het deel van de beroepsbevolking dat ouder is dan 55, steeg in Limburg in de periode 1996-2009 van zes naar 15%. Het aandeel stijgt volgens de prognoses verder tot 17% in 2014 (tegen landelijk 15%).
Antwoorden
De opgave waar Limburg zich voor gesteld ziet, wordt in RAIL 2011 opnieuw bevestigd: het is noodzakelijk om adequaat te reageren op de gevolgen van de vergrijzing en ontgroening. Met het oog op oplossingsrichtingen geeft RAIL 2011 naast een beeld van de kansen, bedreigingen, sterktes en zwaktes, ook een beknopte opsomming van antwoorden die veelal reeds bestaan of in ontwikkeling zijn.
RAIL bestaat uit een rapport, een verkorte versie ‘RAIL meer weten’ en een website www.RAILsite.nl. De site biedt gedetailleerde informatie, ook op regio-niveau.
